على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3672
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نتن ( n ten ) ص . ع . شئ نتن : چيز بد بوى . نتو ( notovv ) م . ع . نتا عضوه نتوا ( از باب نصر ) : برآماسيد . و نتا الشئ : از جاى خود بيرون آمد آن چيز و بلند گرديد . نتوء ( notu ' ) م . ع . نتانتأ و نتوء . ر . نتأ . نتوب ( notub ) م . ع . نتب الثدى نتوبا : برآمد پستان و بلند گرديد . نتوج ( natuj ) ص . ع . فرس نتوج : ماديانى كه هنگام زاييدن آن رسيده باشد . و نيز هر مادهء سم دارى كه وقت زاييدن آن رسيده باشد نتوج نامند . نتوح ( notuh ) ا . ع . ج . نتح . نتوح ( notuh ) م . ع . نتح نتحا و نتوحا . ر . نتح . نتوض ( notuz ) م . ع . نتض الجلد نتوضا : مبتلا گشت پوست به خشك ريشه و گرى خشك و مانند آن . نتوع ( notu ' ) م . ع . نتع الدم نتوعا ( از باب نصر و ضرب ) : اندك اندك خون برآمد از زخم . و كذا : نتع الماء من العين و العرق من البدن . نتوق ( notuq ) م . ع . نتق فلان نتوقا ( از باب نصر ) : فربه و پر گوشت گرديد فلان . نتول ( notul ) م . ع . نتل نتلا و نتولا و نتلانا . ر . نتل . نتيت ( natit ) ا . ع . آواز جوشش ديگ و غليان نبيذ و جز آن . نتيت ( natit ) م . ع . نت منخره غضبا نتا و نتيتا ( از باب نصر ) : منتفخ گرديد و پر باد شد بينى او از خشم و غضب . و نت الرجل غضبا : باد كرد آن مرد در حال غضب . نتيجة ( natijat ) ا . ع . بچه ستور . و بچهاى كه با بچه ديگر همسال باشد . ج : نتايج . يق : غنمى نتائج : گوسپندان من هم سناند . نتيجه ( natije ) ا . پ . مأخوذ از تازى - اديد و حاصل و ما حصل و حاصل كار . و سرانجام و عاقبت . و نسل و فرزند . و ثمر و بار و بر و اثر . و هر آنچه از پيروى كارى بالضروره حاصل گردد . و مكافات و پاداش و جزا . و باصطلاح منطق : حكمى كه حاصل مىشود از امتزاج صغرى و كبرى بانداختن لفظ مكرر كه آن را حد وسط گويند چنان كه گويند العالم متغير و كل متغير حادث ، پس العالم حادث نتيجه حاصل مىگردد . و نتيجه سنك : آتش و آهن و مس و طلا و نقره و ياقوت و لعل و مطلق معدنيات . و نتيجه فؤاد : آرزوى دل . و نتيجه كلام : حاصل كلام . نتيجهبخش ( natije - baxc ) ص . پ . هر چيز كه مثمر ثمرى گردد و فايدهاى از آن حاصل شود . نتيف ( natif ) ص . ع . جمل نتيف : شتر نر موى ريخته و يا موى برچيدهء جهة قطران ماليدن . نتيل ( natil ) ا . پ . مكر و فريب و تزوير . نتيلة ( natilat ) ا . ع . وسيله . نث ( nass ) ا . ع . ديوار نمناك . نث ( nass ) ص . ع . كلام غث نث : از اتباع غث است . ر . غث . نث ( nass ) م . ع . نث الخبر نثا ( از باب نصر و ضرب ) : فاش كرد خبر را . و نث فلانا : غيبت كرد فلان را . و نث الجرح : روغن ماليد بر زخم . و نث الزق نثا و نثيثا ( از باب ضرب ) : تراويد آن خيك . نثا ( nas ) ا . ع . خبرخواه نيك باشد و يا بد . نثاث ( nes s ) ا . ع . روغنى كه بر زخم مالند . نثاث ( noss s ) ص . ع . غيبت كنندگان . ج : ناث . نثار ( nes r ) ا . ع . پراكندنى و پراكنده شده و منثور . يق : اصبت من النثار . نثار ( nes r ) م . ع . نثر نثرا و نثارا . ر . نثر . نثار ( nes r ) ص . پ . مأخوذ از تازى - پاشيده شده و افشانده شده و درين معنى هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند در نثار و جواهر نثار . نثار ( nes r ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پولى كه در عروسى و يا در روز عيد ميان مردمان مىافشانند و بشار نيز گويند . و هر آنچه بر وى چيزى بيفشانند و بپاشند . و نثار شدن : افشانده شدن و نيز كشته شدن . و نثار كردن : افشاندن و پراكنده كردن . و جواهر نثار تحقيق شدن : بيان كردن چيز راست و حقيقت گفتن . نثار ( nos r ) ا . ع . آنچه بريزد از هر چيزى و پراكنده شود . نثار پيلو ( nes r - pilav ) ا . پ . نوعى از پلاو كه به روى آن خلال بادام و پسته و نارنج و شكر و زعفران نثار مىكنند و از خوراكهاى بسيار گوارا و خوشمزه است و بيشتر در عروسى ترتيب مىدهند . نثارة ( nos rat ) ا . ع . آنچه بريزد از هر چيزى و آنچه از خوان به روى سفره ريزد و جهة ثواب آن را خورند . نثار چين ( nes r - cin ) و ( nos r - cin ) ا . پ . آنكه بر مىچيند و مىربايد پولى را كه در عروسى و يا روز عيد